الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
244
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
به اذن خدا ، تأثير داروى سودمند را مىافزايد ؛ همين و بس ، اما قرار گرفتن در رديف داروهاى طبى - آنسان كه در حديث دوم بود ( آنجا كه آيهء قرآن را در كنار يك انگشت عسل و يا خون كشيدنِ حجامتگر قرار داد ) - يا اين كه نگهدارنده از بيمارى فلج باشد - چنان كه در حديث سوم آمد - يا درمان آب زردى باشد كه از شكم خارج مىشود - آن گونه كه در حديث چهارم بود - قدسى بودن قرآن كريم همهء اينها را ردّ مىكند ؛ قرآنى كه شفا بخشِ دردهاى روح نازل شده است ؛ دردهايى كه درمانش بىعنايت خداى تعالى ، در توان بشر نيست ؛ نه شفا بخشِ دردهاى جسم كه درمانش در توان بشر و براساس تجربههاى او در زندگى است . در اين جا به برخى از موارد عجيب شفاطلبى از قرآن كريم اشاره مىشود ، ليك پيش از آن ، نبايد از اين نكته غفلت ورزيد كه قرار گرفتن دعا در كنار دارو براى كمك كردن به درمان و وسيلهاى براى شفابخش ساختن دارو ، به اذن و عنايت خداى تعالى ، اشكالى ندارد ، بلكه يكى از ضروريات شناخته شدهء دين ، آن است كه شفا دهنده ، فقط خداوند است و او سبب ساز اسباب مىباشد و حول و قوّهاى جز به او نيست . چنان كه گفتيم ، قرار دادن دعا در برابر دارو و اين كه دعا يكى از دو راه مستقل درمان باشد را به شدت ، انكار مىكنيم ؛ مطلبى كه متأسفانه در برخى از اين دسته روايات ، بدان تصريح شده است . بايد چنين رواياتى را كنار گذاشت يا متناسب با دليل عقل و حكمت رشيد ، تأويل كرد . در حديث اصبغ بن نباته گذشت كه آية الكرسى ، درمان بى هزينهء درد شكم است ؛ يعنى بدون خريد دارو . « 1 » [ م / 168 ] در كتاب « مكارم الاخلاق » آمده : « از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم روايت شده است كه حضرت فرمود : " جبرئيل درمانى را به من آموخت كه با وجود آن ، نيازى به دارو نخواهد بود . " گفته شد : " اى رسول خدا ، آن دارو چيست ؟ " فرمود : " آب باران
--> ( 1 ) . عدة الداعى ، ص 274 .